right now

• اوس (os) - at this moment, currently
• همدا اوس (hamda os) - right this moment, immediately
• اوس مهال (os mahal) - at the present time, nowadays

attribution

انګلیسي: attribution
پښتو: منسوبول، نسبت ورکول، د یو کار یا خبرې مسئولیت بل چا ته ورکول

توضیح:
دا اصطلاح د هغه عمل یا پروسې ته ویل کېږي چې په کې یو کار، خبره، یا اثر بل چا ته منسوب کېږي. په علمي، ادبي، یا حقوقي متنونو کې د مسئولیت یا د یوې خبرې سرچینې د ښودلو لپاره کارول کېږي.

مثال:

• د دې شعر منسوبول (attribution) حافظ شیرازي ته کېږي.
• د خبر attribution په رسنیو کې خورا مهم دی.

ګایډ
آواز: /ɡaɪd/
ډول: نوم (مذکر)

مانا:
۱. هغه څوک چې لارښوونه کوي، لارښود، رهنما.

• مثال: د سیلانیانو ګایډ د غارونو څخه یې لارښوونه وکړه.

۲. هغه کتاب یا لیکچر چې معلومات یا لارښوونې وړاندې کوي.

• مثال: د سفر ګایډ د ښار تاریخ تشریح کوي.

۳. هغه شی چې د عمل یا چلند لپاره معیار یا نمونه وړاندې کوي.

• مثال: د اخلاقو ګایډ په کار کې مرسته کوي.

مترادفونه: لارښود، رهنما، مرشد، معلم.
متضادونه: بی لارې، ګمراه.

Immigrant
مهاجر

تعریف:
د یوې هېواد نه بل هېواد ته د تللو او هلته د استوګنې لپاره راتلل.

مثال:

• زه یو مهاجر یم چې د افغانستان نه امریکا ته راغلی یم.
• د ډېرو مهاجرینو لپاره د نوي ژوند پیل کول ستونزمن کار دی.

مترادف:

• کډوال
• مهاجرین (جمع)

متضاد:

• اصلي اوسېدونکی
• محلي

ګونډي
Ghondi

معنی:

• ګونډي یو ډول ډیر لوی او قوي سپی دی چې د ښکار لپاره کارول کیږي. دا سپی د افغانستان په ځینو سیمو کې موندل کیږي او د خپل زور او استقامت لپاره پیژندل کیږي.

مثال:

• هغه سړی د ګونډي سپي سره ښکار ته ولاړ.
  (That man went hunting with a Ghondi dog.)

NULL

طبقاتي
تلفظ: tabaqāti
د ډول: صفت (صفات)
معنی: د طبقې یا طبقاتو پورې اړوند؛ د ټولنیزو طبقو سره تړاو لرونکی.
مثال:

• په جملې کې: د طبقاتي توپیرونو له منځه وړل د ټولنې د مساوات لپاره اړین دي.
• مترادفات: طبقوي، درجوي، ټولنیز-اقتصادي.
• متضاد: غیرطبقاتي، بې طبقې.

طبقاتي نظام

معنی

طبقاتي نظام د ټولنې یو سازمان دی چې په کې خلک د ټولنې مختلفو ډلو یا طبقو ته د دوی د ټولنیز مقام، شتمنۍ، قدرت، یا نورو ټولنیزو توپیرونو پر بنسټ ویشل شوي دي.

تفصیل

• دغه نظام د ټولنې د جوړښت یو بنسټیز ځانګړتیا ده چې په کې د ټولنې غړي په مختلفو ټولنیزو کچو کې تنظیم شوي دي.
• دا کچې معمولاً د شتمنۍ، دندې، زده کړو، یا نورو ټولنیزو توپیرونو پر بنسټ ټاکل کیږي.
• طبقاتي نظام کېدای شي د موروثي بنسټ ولري (لکه په تاریخي کاستي نظامونو کې) یا د شخصي لاسته راوړنو پر بنسټ وي.

مثالونه

• په تاریخي هند کې کاستي نظام یو ډول طبقاتي نظام و.
• په عصري ټولنو کې، اقتصادي طبقات (لکه لوړه طبقې، منځنۍ طبقې، او ټیټې طبقې) د طبقاتي نظام بیلګې دي.

مترادفونه

• ټولنیز طبقه بندي
• ټولنیز ویش
• طبقې جوړښت
• ټولنیز سلسله مراتب

متضادونه

• ټولنیز مساوات
• طبقاتي ویش نه لرونکی نظام
• بې طبقاتي ټولنه

پشتښتون (Pashtūn)
معنی: ملاتړ کوونکی، ملاتړی، حامی، پلوی، مددګار، ملاتړ کونکی.
مثال: د هغه سیاست ملاتړ کوونکي ډیر دي. (د هغه سیاست ملاتړ کوونکي ډیر دي.)
مترادف: ملاتړی، حامی، پلوی، مددګار.

اتحادیه اروپا
د اروپا اتحادیه

تعریف:
اتحادیه اروپا یوه سیاسي او اقتصادي اتحادیه ده چې په اروپا کې موقعیت لري او ۲۷ غړي هېوادونه لري. دا اتحادیه د سولې، دیموکراسۍ، د انسان حقونو او د قانون حاکمیت د پراختیا او ساتنې لپاره رامنځته شوې ده. د اتحادیې موخې د خپلو غړو هېوادونو ترمنځ اقتصادي همکارۍ، د ګډ بازار رامنځته کول، د پولي واحد (یورو) کارول، او د بهرنۍ او امنیتي پالیسۍ همغږي دي.

د اتحادیې مهمې برخې:
۱. اروپايي کمیسیون – د اتحادیې اجرایوي ارګان
۲. اروپايي پارلمان – د خلکو استازولي
۳. د اروپا شورا – د غړو هېوادونو د حکومتونو استازولي
۴. د اروپا محکمه – د اتحادیې قضایي ارګان

تاریخ:
اتحادیه اروپا د ۱۹۹۳ کال د نومبر په ۱مه د ماستریخت تړون له لارې رامنځته شوه، خو دې ته مخینه د ۱۹۵۰یمو لسیزو په وروستیو کې د اروپايي ډبرو سکرو او فولادو ټولنې (ECSC) او وروسته د اروپايي اقتصادي ټولنې (EEC) په نومونو شته وه.

اوسني غړي هېوادونه:
اتریش، بلجیم، بلغاریا، کرواشیا، قبرس، جمهوري چک، ډنمارک، استونیا، فنلینډ، فرانسه، المان، یونان، هنګري، ایرلینډ، ایټالیا، لاتویا، لیتوانیا، لوکزامبورګ، مالټا، هالنډ، پولنډ، پرتګال، رومانیا، سلواکیا، سلوانیا، اسپانیه، سویډن.